ΝΕΑ ΥΟΡΚΗ – Greek News USA
Με τη σκληρή προειδοποίηση ότι «το κράτος δικαίου αντικαθίσταται από τον νόμο της ζούγκλας», ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, κάλεσε τη Δευτέρα τις παγκόσμιες δυνάμεις να επαναδεσμευτούν στο διεθνές δίκαιο ως θεμέλιο της ειρήνης, της δικαιοσύνης και της πολυμερούς συνεργασίας.
Μιλώντας τη Δευτέρα [1/26] σε υψηλού επιπέδου ανοικτή συζήτηση του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, που συγκλήθηκε από την προεδρεύουσα Σομαλία, ο κ. Γκουτέρες επισήμανε ότι «το κράτος δικαίου αποτελεί ακρογωνιαίο λίθο της παγκόσμιας ειρήνης και ασφάλειας», χαρακτηρίζοντάς το «την καρδιά που πάλλεται» μέσα στον Καταστατικό Χάρτη του ΟΗΕ.
Η συζήτηση πραγματοποιείται καθώς οι συγκρούσεις πολλαπλασιάζονται, οι παγκόσμιες εντάσεις αυξάνονται και η εμπιστοσύνη στους διεθνείς θεσμούς και τους κανόνες εξασθενεί – την ίδια στιγμή που ο ΟΗΕ συμπληρώνει 80 χρόνια από την υιοθέτηση του ιδρυτικού του Χάρτη, ο οποίος καθόρισε αρχές με στόχο την αποτροπή πολέμων και τη μείωση της ανθρώπινης οδύνης.
Για οκτώ δεκαετίες, σημείωσε ο Γενικός Γραμματέας, ο Χάρτης, μαζί με την Οικουμενική Διακήρυξη των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, τις Συμβάσεις της Γενεύης και άλλα βασικά νομικά κείμενα, βοήθησαν την ανθρωπότητα να αποφύγει έναν νέο παγκόσμιο πόλεμο και να περιορίσει το τίμημα αμέτρητων συγκρούσεων.
Ωστόσο, προειδοποίησε ότι οι δεσμεύσεις προς το διεθνές δίκαιο αγνοούνται όλο και περισσότερο.
«Σε όλο τον κόσμο, το κράτος δικαίου αντικαθίσταται από τον νόμο της ζούγκλας», είπε χαρακτηριστικά, κάνοντας λόγο για κατάφωρες παραβιάσεις του Χάρτη του ΟΗΕ και του διεθνούς δικαίου, όπως η παράνομη χρήση βίας, οι επιθέσεις σε πολιτικές υποδομές, οι παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων και η άρνηση σωτήριας ανθρωπιστικής βοήθειας.
Από τη Γάζα μέχρι την Ουκρανία και παραπέρα, είπε, το κράτος δικαίου αντιμετωπίζεται σαν «μενού à la carte», με τα κράτη να επιλέγουν ποιους κανόνες θα τηρήσουν. Τέτοιες παραβιάσεις, προειδοποίησε, δημιουργούν επικίνδυνα προηγούμενα, ενθαρρύνουν την ατιμωρησία και διαβρώνουν την εμπιστοσύνη μεταξύ των εθνών.
Για μικρότερες και λιγότερο ισχυρές χώρες, ιδιαίτερα εκείνες που επηρεάζονται από ιστορικές ανισότητες και την κληρονομιά της αποικιοκρατίας, το διεθνές δίκαιο αποτελεί «σωσίβιο που υπόσχεται ίση μεταχείριση, κυριαρχία, αξιοπρέπεια και δικαιοσύνη», είπε ο κ. Γκουτέρες.
«Για τις ισχυρές χώρες, αποτελεί προστατευτικό κιγκλίδωμα που ορίζει τι είναι αποδεκτό – και τι όχι – σε περιόδους διαφωνίας, διχασμού και ανοιχτής σύγκρουσης», πρόσθεσε.
Ο κ. Γκουτέρες υπογράμμισε τη μοναδική ευθύνη του Συμβουλίου Ασφαλείας, του μόνου οργάνου με εξουσία βάσει του Χάρτη να υιοθετεί αποφάσεις δεσμευτικές για όλα τα κράτη-μέλη και να εγκρίνει τη χρήση βίας σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο.
«Η ευθύνη του είναι μοναδική. Η υποχρέωσή του είναι καθολική», είπε.
Προτεραιότητες για δράση
Κοιτάζοντας προς το μέλλον, ο επικεφαλής του ΟΗΕ παρουσίασε τρεις βασικούς τομείς δράσης: Κάλεσε τα κράτη -μέλη να τιμήσουν τις δεσμεύσεις που ανέλαβαν βάσει του Χάρτη, ζήτησε τη χρήση ειρηνικών μέσων για την επίλυση των διαφορών και υπογράμμισε την ανάγκη για δίκαιες ανεξάρτητες δικαστικές διαδικασίες.
«Δεν μπορεί να υπάρξει βιώσιμη ή δίκαιη ειρήνη χωρίς λογοδοσία», είπε ο κ. Γκουτέρες. «Το κράτος δικαίου πρέπει να επικρατήσει».
