ΑΘΗΝΑ – [GNUSA, ΚΥΠΕ]
Με συντριπτική πλειοψηφία 575 ψήφων υπέρ και μόνο 33 κατά, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο υιοθέτησε το ψήφισμα της Επιτροπής FEMM, με εισηγήτρια την Ευρωβουλευτή, Ελεονώρα Μελέτη [ΝΔ /ΕΛΚ], αναγνωρίζοντας για πρώτη φορά τις γυναίκες και τα κορίτσια της Κύπρου ως θύματα των εγκλημάτων που διαπράχθηκαν κατά την τουρκική εισβολή του 1974.
Το ψήφισμα καταδικάζει την τουρκική εισβολή και τη συνεχιζόμενη κατοχή, αναγνωρίζει τη σεξουαλική βία ως όπλο πολέμου, ζητά την πλήρη αναγνώριση και αποκατάσταση των θυμάτων, καλεί για αποζημιώσεις, ενίσχυση της στήριξης των επιζωσών και ανάληψη ευθύνης από την Τουρκία σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο.
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο τονίζει ότι η Τουρκία εξακολουθεί να φέρει ευθύνη, βάσει του διεθνούς δικαίου, για παραβιάσεις που διαπράχθηκαν κατά τη διάρκεια και μετά την εισβολή του 1974, περιλαμβανομένων σοβαρών παραβιάσεων των Συμβάσεων της Γενεύης. Στο ψήφισμα αναφέρεται ότι η ευθύνη αυτή συνεπάγεται υποχρέωση για πλήρη επανόρθωση προς τα θύματα, περιλαμβανομένης της αποζημίωσης, της αποκατάστασης, της ικανοποίησης και εγγυήσεων μη επανάληψης.
Το Κοινοβούλιο ζητεί την επανέναρξη των διαπραγματεύσεων για την επανένωση της Κύπρου υπό την αιγίδα του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ, από το σημείο στο οποίο διακόπηκαν στο Κραν Μοντανά το 2017. Επαναβεβαιώνει ότι η λύση του Κυπριακού πρέπει να είναι δίκαιη, ολοκληρωμένη, βιώσιμη και δημοκρατική, εντός του πλαισίου του ΟΗΕ και του κεκτημένου της ΕΕ, στη βάση της δικοινοτικής, διζωνικής ομοσπονδίας με πολιτική ισότητα, όπως ορίζεται στις σχετικές αποφάσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών.
Στο ψήφισμα περιλαμβάνεται, επίσης, έκκληση προς την Τουρκία να αποσύρει τα στρατεύματά της από την Κύπρο και να απέχει από κάθε μονομερή ενέργεια που θα εδραίωνε τη μόνιμη κατοχή της νήσου ή θα αλλοίωνε τη δημογραφική ισορροπία.
Το ψήφισμα αναφέρει ότι κάθε πολιτική διαδικασία για το μέλλον της Κύπρου πρέπει να περιλαμβάνει πλήρως τις γυναίκες, σύμφωνα με την απόφαση 1325 του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ για τις γυναίκες, την ειρήνη και την ασφάλεια.
Το Κοινοβούλιο καλεί την Κομισιόν να στηρίξει την Κύπρο στις προσπάθειες για τον προσδιορισμό της πλήρους κλίμακας των εγκλημάτων που διαπράχθηκαν στο πλαίσιο συγκρούσεων, περιλαμβανομένης της σεξουαλικής βίας, καθώς και στη συλλογή δεδομένων και την ασφαλή καταγραφή μαρτυριών. Στόχος είναι η επίσημη αναγνώριση, η αποκατάσταση και η επανόρθωση για τις επιζώσες και, κατά περίπτωση, για τους απογόνους τους.
Το ψήφισμα αναγνωρίζει την πρωτοβουλία στην Κύπρο για ανέγερση μνημείου στη Λευκωσία για τις γυναίκες θύματα σεξουαλικής βίας, ως χώρο συλλογικής μνήμης και αναγνώρισης.
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο καλεί επίσης τον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ, ο οποίος καταρτίζει ετήσιες εκθέσεις για τη σεξουαλική βία σε ζώνες συγκρούσεων, να διερευνήσει τα σχετικά αρχεία του ΟΗΕ και άλλες πηγές για την τεκμηρίωση των εγκλημάτων που διαπράχθηκαν στην Κύπρο.
Στήριξη προς τη ΔΕΑ
Παράλληλα, ζητεί από την Κομισιόν να ενισχύσει τη χρηματοδοτική στήριξη προς τη Διερευνητική Επιτροπή για τους Αγνοουμένους στην Κύπρο, ώστε να μπορέσει να εκπληρώσει πλήρως την αποστολή της για εκταφή, ταυτοποίηση και επιστροφή των λειψάνων των αγνοουμένων στους συγγενείς τους.
Στο ψήφισμα σημειώνεται ότι η οικονομική βοήθεια δεν επαρκεί από μόνη της, λόγω της απουσίας πλήρους συνεργασίας, της περιορισμένης πρόσβασης σε στρατιωτικές περιοχές και αρχεία και της παρεμπόδισης, όπως αναφέρεται, από την Τουρκία και την παράνομη αποσχιστική οντότητα στο βόρειο τμήμα της Κύπρου.
Επαναβεβαιώνει τον δεσμευτικό χαρακτήρα των αποφάσεων του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ για την Κύπρο και αναθέτει στην Πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου να διαβιβάσει το ψήφισμα στο Συμβούλιο, στην Κομισιόν, στην Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης και στον Γενικό Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών.
Ζητεί επίσης τη μετάφρασή του στην τουρκική γλώσσα και τη διαβίβασή του στον Πρόεδρο, την Κυβέρνηση και το κοινοβούλιο της Δημοκρατίας της Τουρκίας.
Στην παρέμβασή της στην ολομέλεια του Στρασβούργου, η Ελεονώρα Μελέτη συγκλόνισε περιγράφοντας τις μαρτυρίες των γυναικών που συνάντησε κατά την αποστολή της FEMMστην Κύπρο. «Δώσαμε μία υπόσχεση πως ο πόνος αυτών των γυναικών, το συλλογικό τραύμα των Κυπρίων, δεν θα παραμείνει ούτε βουβό ούτε αόρατο. Γιατί ο βιασμός τους δεν τελείωσε τότε. Συνεχίστηκε από το στίγμα, την απομόνωση, την περιθωριοποίηση, την απόρριψη, τη μοναξιά».
Για «μια σημαντική στιγμή ιστορικής δικαίωσης» έκανε λόγο η Επίτροπος Ισότητας των Φύλων, Τζόζη Χριστοδούλου, τονίζοντας ότι «το ψήφισμα στέλνει ένα ισχυρό μήνυμα ότι η έμφυλη διάσταση των συγκρούσεων πρέπει να αναγνωρίζεται, να καταγράφεται και να αντιμετωπίζεται μέσα από πολιτικές που προάγουν τη δικαιοσύνη, τη λογοδοσία και τη στήριξη».
