ΛΕΥΚΩΣΙΑ – [Φώτος: Ι. Μ. Μόρφου]
Δύο σημαντικές βυζαντινές εικόνες, οι οποίες είχαν απομακρυνθεί παράνομα από την Κύπρο μετά την τουρκική εισβολή του 1974, επέστρεψαν στη Μεγαλόνησο και παραδόθηκαν στην Ιερά Μητρόπολη Μόρφου όπου και ανήκουν.
Πρόκειται για τις εικόνες των Ευαγγελιστών Ματθαίου και Μάρκου, παλαιολόγεια έργα του 14ου αιώνα, που προέρχονται από τον βυζαντινό ναό της Παναγίας της Φορβιώτισσας στην Ασίνου. Οι εικόνες είχαν μεταφερθεί πριν από το 1974 στο Μέγαρο της Ιεράς Μητροπόλεως Κυρηνείας στην Κερύνεια, από όπου και κλάπηκαν μετά την εισβολή.
Έπειτα από τον εντοπισμό τους στο Ηνωμένο Βασίλειο, την τεκμηρίωση της παράνομης διακίνησής τους και την αναγνώριση των δικαιωμάτων της Εκκλησίας της Κύπρου, οι δύο εικόνες επαναπατρίστηκαν χωρίς καμία οικονομική επιβάρυνση, καθώς ο κάτοχός τους δεν απαίτησε οποιαδήποτε αποζημίωση.
Η Ιερά Μητρόπολη Μόρφου υπογράμμισε σε ανακοίνωσή της ότι η επιστροφή των εικόνων αποτελεί σημαντική δικαίωση για την πολιτιστική και εκκλησιαστική κληρονομιά της Κύπρου.
Καθοριστική για την επιτυχή έκβαση της προσπάθειας υπήρξε η συμβολή του βυζαντινολόγου Δρος Χριστόδουλου Χατζηχριστοδούλου, της ιστορικού τέχνης και πρώην επικεφαλής του τμήματος εικόνων του οίκου δημοπρασιών Christie’s Μαρίας Παφίτη, καθώς και του Επισκόπου Νεαπόλεως Πορφυρίου, προέδρου της Συνοδικής Επιτροπής Ναοδομίας, Μνημείων και Χριστιανικής Τέχνης της Εκκλησίας Κύπρου. Τον συντονισμό της διαδικασίας αναέλαβε ο δικηγόρος Γιώργος Χατζηπιερής.
Η Μητρόπολη Μόρφου ευχαρίστησε, επίσης, το Τμήμα Αρχαιοτήτων Κύπρου, τον διευθυντή του, Δρα Γιώργο Γεωργίου, τον Αρχηγό της Αστυνομίας Θεμιστό Αρναούτη, την Ιντερπόλ και τον θεολόγο-αγιογράφο Γιώργο Πέτρου για τη συμβολή τους.
«Οι εικόνες των Ευαγγελιστών Μάρκου και Ματθαίου αποτελούν πολύτιμα τεκμήρια της βυζαντινής τέχνης και της εκκλησιαστικής και πολιτιστικής κληρονομιάς της Κύπρου», επισημαίνεται στην ανακοίνωση, ενώ υπενθυμίζεται ότι δύο ακόμα εικόνες από τη Μεγάλη Δέηση της Παναγίας Φορβιώτισσας, αυτές των αποστόλων Πέτρου και Παύλου, επαναπατρίστηκαν από τη Νέα Υόρκη το 2007.
Στην ίδια σειρά ανήκει και η εικόνα του Χριστού Παντοκράτορα, η οποία διασώζεται, ενώ αναζητούνται ακόμα οι εικόνες της Θεοτόκου, του Αγίου Ιωάννη του Προδρόμου και των Ευαγγελιστών Ιωάννη του Θεολόγου και Λουκά.
«Η επιστροφή των δύο εικόνων, περισσότερο από μισό αιώνα μετά τα γεγονότα του 1974, έχει ιδιαίτερη σημασία για την Κύπρο. Δεν πρόκειται απλώς για την ανάκτηση δύο πολύτιμων έργων τέχνης. Πρόκειται για την επιστροφή δύο αντικειμένων πίστης, ιστορίας και συλλογικής μνήμης στον τόπο όπου δημιουργήθηκαν, λατρεύτηκαν και στον οποίο ανήκουν», καταλήγει η ανακοίνωση της Ιεράς Μητροπόλεως Μόρφου.
