της Σοφίας Προκοπίδου
Ο θάνατος ξαναζωντανεύει τον άνθρωπο, αν και δεν μπορεί να βρίσκεται κοντά. Η απουσία του, η φυγή του στα «ουράνια παρχάρια» φέρνει πολύ πόνο, αλλά και μεγάλο ενδιαφέρον, καθώς δημιουργεί την ανάγκη να μιλούν για εκείνον και το έργο του. Υπάρχουν άνθρωποι που περνούν από τη ζωή αφήνοντας ίχνη αισιοδοξίας και χτίζοντας γέφυρες. Αυτοί οι άνθρωποι ξέρουν να ενώνουν τους ανθρώπους και να αφήνουν το αποτύπωμά τους, ζώντας πολλά χρόνια, ενώνοντας καρδιές. Αυτός ήταν ο Γιάννης Καρυπίδης, που δεν είναι πια μαζί μας.
Έφυγε στις 11 Ιουλίου, μετά από χρόνια μάχης με τον καρκίνο. Παρά τις πολλές εξαντλητικές θεραπείες που έκανε για πάνω από 10 χρόνια, έβρισκε χρόνο να είναι κοντά στα κοινωνικά γεγονότα των φίλων του και στους αγώνες του ΠΑΟΚ που λάτρευε. Πάντα τηλεφωνούσε για να ρωτήσει τα νέα σου και, το πιο σημαντικό, μιλούσε για τα δικά του νέα με διάθεση μεγάλη.
Ήταν γνωστός σε πολλούς ανθρώπους λόγω της σαραντάχρονης προσφοράς του στον ελληνισμό, με αφοσίωση στους Έλληνες Πόντιους από τις χώρες της πρώην Σοβιετικής Ένωσης, κυρίως από τη Γεωργία. Γνωριστήκαμε το 1990, όταν έφτασα εγώ στην Ελλάδα, ενώ αυτός είχε έρθει ένα χρόνο νωρίτερα.
Συναντηθήκαμε στα γραφεία της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας ποντιακών σωματείων, στη Βασιλέως Ηρακλείου, στη Θεσσαλονίκη, όπου εργαζόταν εθελοντικά και βοηθούσε στην υποδοχή των πολλών Ελλήνων μεταναστών από τις χώρες της Σοβιετικής Ένωσης, αλλά και των προσφύγων πολέμου που πρόλαβαν να φύγουν από την καταστροφή, που τους αποκαλούμε με τον όρο παλιννοστούντες. Αν και κανείς από αυτούς δεν είχε γεννηθεί στην Ελλάδα ούτε είχε περάσει από την Ελλάδα. Η καταγωγή όλων μας ήταν ο Ιστορικός Πόντος…
Το έργο της ζωής του ήταν η μελέτη της Ιστορίας. Αν και δεν ήταν επαγγελματίας ιστορικός, προσέφερε πάρα πολλά στην καταγραφή των ιστοριών του ελληνισμού στις χώρες της Σοβιετικής Ένωσης και στη μελέτη τους. Γνώριζε την ιστορία πολύ καλά και πολλές φορές επικοινωνούσα μαζί του για να διευκρινίσω γεγονότα, ονόματα και λεπτομέρειες στα ρεπορτάζ μου, σε μία εποχή που δεν υπήρχε ίντερνετ και Google. Ο Γιάννης Καρυπίδης ήταν το «ίντερνέτ» μου, καθώς έδινε την απάντηση με λεπτομέρειες και με τρόπο που με εισήγαγε συναισθηματικά στην ιστορία που με ενδιέφερε.
Πρωτοφανής είναι αυτές τις ημέρες η ανταπόκριση του κόσμου στο Facebook για τον χαμό του Γιάννη Καρυπίδη. Πολλοί έγραψαν αναμνήσεις, εκφράζοντας θλίψη για την απώλειά του.
Όπως έγραψε ο διευθυντής σχολείου Στέργιος Παπαδόπουλος: «Εμείς στο 6ο Πειραματικό Διαπολιτισμικό Δημοτικό Σχολείο Ελευθερίου Κορδελιού είχαμε την ξεχωριστή ευλογία να γνωρίσουμε τον Γιάννη, όχι μόνο ως στέλεχος του ελληνισμού, αλλά και ως άνθρωπο και συνεργάτη. Είχαμε την χαρά και την τιμή να συνεργαστούμε στο πρόγραμμα αδελφοποίησης σχολείων Ελλάδας και Ρωσίας, του οποίου υπήρξε η ψυχή και ο συντονιστής».
Ο Γιάννης Καρυπίδης αφιέρωσε τη ζωή του στη διατήρηση, την οργάνωση και την ενίσχυση του ελληνισμού της πρώην Σοβιετικής Ένωσης.
Το 1983 εξελέγη πρώτος πρόεδρος της Ελληνικής Νεολαίας Τιφλίδας, της πρώτης επίσημα αναγνωρισμένης ελληνικής οργάνωσης στη Σοβιετική Ένωση, συμβάλλοντας καθοριστικά στην αναγέννηση της οργανωμένης δράσης των Ελλήνων της περιοχής.
Στη Γεωργία, στο τέλος του 1982, όταν ο τότε γραμματέας του Κομμουνιστικού Κόμματος Σοβιετικής Ένωσης (ΚΚΣΕ), Έντβαρντ Σεβαρτνάντζε, έδωσε άδεια να ιδρυθεί στην Τιφλίδα Τμήμα Ελληνικής Νεολαίας στην Κομσομόλ, ο Γιάννης Καρυπίδης ανέλαβε αμέσως δράση για να συσπειρώσει τους Έλληνες της πρωτεύουσας. Επισκέφθηκε τις γραμματείες της Κομσομόλ, τα πανεπιστήμια της πόλης και συγκέντρωσε τις καταστάσεις με ελληνικής καταγωγής φοιτητές ώστε να τους ειδοποιήσει. «Ο κόσμος αρχικά φοβήθηκε, όταν έμαθε ότι αναζητούνται οι καταστάσεις, διότι θυμήθηκε το 1937 και τις σταλινικές διώξεις. Βγήκα στα μέσα μαζικής ενημέρωσης για να τους ενημερώσω και να τους καθησυχάσω», θυμόταν ο Γιάννης Καρυπίδης.
Μετά την εγκατάστασή του στην Ελλάδα το 1989, συνέχισε αδιάκοπα να υπηρετεί τον προσφυγικό και ποντιακό ελληνισμό. Μέσα από την Πανελλήνια Ομοσπονδία Ποντιακών Σωματείων, τον Σύλλογο Παλιννοστούντων Ελληνοποντίων «Μαυροθαλασσίτες», καθώς και άλλους φορείς, στάθηκε δίπλα στους χιλιάδες παλιννοστούντες συμπατριώτες μας, συμβάλλοντας στην ομαλή εγκατάστασή τους και στη διατήρηση των δεσμών με τις ελληνικές κοινότητες της Μαύρης Θάλασσας.
Ο Γιάννης Καρυπίδης ανήκε στη γενιά εκείνων που δεν αρκέστηκαν να διαφυλάξουν την ιστορική μνήμη, αλλά εργάστηκαν με όραμα και ανιδιοτέλεια ώστε αυτή να μεταδοθεί στις επόμενες γενιές.
Έλληνας της Γεωργίας, 6ης γενιάς, γεννήθηκε στις 21 Απριλίου 1952 στην Τιφλίδα. Οι πρόγονοί του, Πόντιοι, είχαν φθάσει το 1830, μεταξύ των πρώτων στη Γεωργία από την περιοχή της Αργυρούπολης, μετά τον Ρωσοτουρκικό Πόλεμο. Οι πρόγονοι του Γιάννη από την πλευρά του πατέρα του εγκαταστάθηκαν στο χωριό Μπεστασένι και από την πλευρά της μητέρας του στην Τσάλκα.
Στην Ελλάδα, το 1996 διατέλεσε ειδικός σύμβουλος της Γενικής Γραμματείας Παλιννοστούντων του Υπουργείου Μακεδονίας-Θράκης, ενώ από τον Μάιο του 1997 έως το 2010 ήταν συνεργάτης του Κέντρου Μελέτης και Ανάπτυξης του Ελληνικού Πολιτισμού της Μαύρης Θάλασσας της Νομαρχίας Θεσσαλονίκης, ως υπεύθυνος σχέσεων με τις ελληνικές κοινότητες της πρώην ΕΣΣΔ και υλοποίησης διαφόρων προγραμμάτων του Κέντρου. Ήταν συνεργάτης του Κέντρου Πολιτισμού της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας.
*Η Σοφία Προκοπίδου υπήρξε επί σειρά ετών -μέχρι τη συνταξιοδότησή της- δημοσιογράφος του ΑΠΕ-ΜΠΕ
