ΟΥΑΣΙΓΚΤΟΝ – του Πέτρου Κασφίκη, ΤΟ ΒΗΜΑ – [Φώτο: WHITE HOUSE]
Θετικό πολιτικό σήμα προς την Τουρκία έστειλε ο Ντόναλντ Τραμπ, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο νέας αμυντικής κίνησης από την Ουάσιγκτον προς την Άγκυρα, λίγες ημέρες πριν από τη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Τουρκία.
Η παρέμβαση του Αμερικανού Προέδρου έγινε στο Οβάλ Γραφείο, κατά τη συνάντησή του με τον γενικό γραμματέα του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε, και αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα καθώς η κυβέρνηση Τραμπ, σύμφωνα με το Reuters, σχεδιάζει να προχωρήσει στην πώληση 80 κινητήρων της General Electric στην Τουρκία, αξίας άνω των 700 εκατ. δολαρίων. Οι κινητήρες προορίζονται για το KAAN, το πρώτο εγχώριας ανάπτυξης μαχητικό αεροσκάφος της Τουρκίας.
Το θέμα δεν αφορά μόνο ένα εξοπλιστικό πρόγραμμα. Για την Άγκυρα, το KAAN αποτελεί κεντρικό κομμάτι της προσπάθειας να μειώσει την εξάρτησή της από ξένους προμηθευτές στον αμυντικό τομέα. Για την Ουάσιγκτον, όμως, κάθε τέτοια κίνηση προς την Τουρκία περνά μέσα από ένα φορτισμένο πολιτικό περιβάλλον, καθώς στο Κογκρέσο παραμένουν ισχυρές επιφυλάξεις μετά την αγορά των ρωσικών S-400 και την απομάκρυνση της Τουρκίας από το πρόγραμμα των F-35.
Ερωτηθείς από ανταποκριτή του TRT στην Ουάσιγκτον αν θα μεταβεί στην Τουρκία «με ένα μεγάλο δώρο», με φόντο το ενδιαφέρον της Άγκυρας για τους κινητήρες F110-GE-129 και τα μαχητικά F-35, ο κ. Τραμπ απάντησε θετικά.
«Νομίζω πως ναι. Κοιτάξτε, είναι μέλος του ΝΑΤΟ. Κάποιοι δεν το θεωρούν έτσι, αλλά στην πραγματικότητα είναι. Είναι ισχυρό μέλος του ΝΑΤΟ. Ναι, πιθανότατα θα κάνω κάτι που θα τους χαροποιήσει πολύ», ανέφερε.
Η απάντηση δεν συνιστά ανακοίνωση συγκεκριμένης συμφωνίας, ούτε αίρει αυτομάτως τα εμπόδια που υπάρχουν στο Κογκρέσο. Δείχνει όμως τη διάθεση του Λευκού Οίκου να κινηθεί σε μια πιο θετική κατεύθυνση έναντι της Άγκυρας, σε μια στιγμή που η Τουρκία επιδιώκει να αναβαθμίσει τη θέση της στην αμερικανική αμυντική ατζέντα.
Παρεμβαίνοντας, ο Μαρκ Ρούτε υπογράμμισε τη σημασία της τουρκικής αμυντικής βιομηχανίας για τη Συμμαχία. Όπως σημείωσε, η Τουρκία διαθέτει αμυντική βιομηχανική βάση με περίπου 3.000 εταιρείες που δραστηριοποιούνται σε όλο το ΝΑΤΟ, αλλά και στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Από την πλευρά του, ο πρόεδρος Τραμπ επαίνεσε τη στρατιωτική ισχύ της Τουρκίας, λέγοντας ότι «ο κόσμος δεν γνωρίζει πόσο μεγάλη είναι η Τουρκία από στρατιωτική άποψη» και ότι διαθέτει «πολύ ισχυρό στρατό».
Το μήνυμα έχει διπλή ανάγνωση. Από τη μία πλευρά, η Ουάσιγκτον εμφανίζεται έτοιμη να στηρίξει ένα κρίσιμο κομμάτι του τουρκικού προγράμματος KAAN. Από την άλλη, το αίτημα της Άγκυρας για επιστροφή στα F-35 παραμένει πολύ πιο σύνθετο, καθώς συνδέεται με θεσμικούς περιορισμούς, την υπόθεση των S-400 και τις ισορροπίες στο Κογκρέσο.
Ο κ. Τραμπ συνέδεσε επίσης την παρουσία του στη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Τουρκία με τον Πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, λέγοντας ότι μεταβαίνει εκεί «από σεβασμό» προς τον Τούρκο πρόεδρο.
«Αν δεν επρόκειτο να διεξαχθεί στην Τουρκία, με οικοδεσπότη τον Πρόεδρο Ερντογάν, δεν νομίζω ότι θα πήγαινα», ανέφερε. Όπως είπε, ο κ. Ερντογάν τού ζήτησε να παραστεί, λέγοντάς του ότι «οι Ηνωμένες Πολιτείες πρέπει να είναι εκεί».
Σε μια ευρύτερη αναφορά του προς τους συμμάχους, ο Αμερικανός Πρόεδρος είπε ότι δεν ζητά χρήματα, αλλά αφοσίωση. «Δεν χρειαζόμαστε τα χρήματά τους, δεν χρειαζόμαστε τίποτα. Έχουμε μακράν τον ισχυρότερο στρατό στον κόσμο, αλλά θέλω απλώς αφοσίωση», είπε.
Για την Τουρκία, η συγκυρία είναι κρίσιμη. Η Άγκυρα επιχειρεί να αξιοποιήσει τη σημασία της εντός του ΝΑΤΟ και τη σχέση Ερντογάν με τον Τραμπ, προκειμένου να ανοίξει ξανά δρόμους στην αμερικανική αμυντική αγορά. Για την Ουάσιγκτον, το ερώτημα είναι μέχρι πού μπορεί να φτάσει αυτή η επαναπροσέγγιση χωρίς να προκαλέσει νέα σύγκρουση με το Κογκρέσο.
Ο Πέτρος Κασφίκης είναι διαπιστευμένος ανταποκριτής στον Λευκό Οίκο και στο Στέιτ Ντιπάρτμεντ για τον τηλεοπτικό σταθμό MEGA και την εφημερίδα Το Βήμα. Για τις τελευταίες εξελίξεις από την Ουάσιγκτον μπορείτε να κάνετε εγγραφή στο κανάλι του στο YouTube: youtube.com/c/PKas?sub_confirmation=1
