ΠΑΡΙΣΙ – [ΑΠΕ-ΜΠΕ / AFP]
Ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν, ο αγιατολά Αλί Χαμενεΐ, σκοτώθηκε χθες Σάββατο, κατά τη διάρκεια των βομβαρδισμών των ΗΠΑ και του Ισραήλ, ανακοίνωσε ο αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, καθώς η Μέση Ανατολή έχει βυθιστεί στο χάος, με την Τεχεράνη να ανταποδίδει με εκτοξεύσεις πυραύλων εναντίον της ισραηλινής επικράτειας και εναντίον διαφόρων χωρών του Κόλπου.
Ακολουθεί σταχυολόγηση των κυριότερων εξελίξεων.
Ο Χαμενεΐ «είναι νεκρός»
«Ο Χαμενεΐ, μια από τις πιο σατανικές προσωπικότητες στην ιστορία, είναι νεκρός», διαβεβαίωσε ο αμερικανός πρόεδρος Τραμπ μέσω Truth Social.
Λίγη ώρα νωρίτερα, ο ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου δήλωνε ότι βλέπει «αυξανόμενες ενδείξεις» πως «ο τύραννος δεν υπάρχει πια».
Σύμφωνα με ισραηλινό τηλεοπτικό σταθμό, το κτιριακό συγκρότημα όπου διέμενε ο Αλί Χαμενεΐ χτυπήθηκε από «τριάντα βόμβες».
«Με τον θάνατό του, η Ισλαμική Δημοκρατία ουσιαστικά έφτασε στο τέλος της και σύντομα θα καταλήξει στον σκουπιδοτενεκέ της ιστορίας», πανηγύρισε μέσω X ο Ρεζά Παχλαβί, ο γιος του τελευταίου σάχη του Ιράν.
Ο ισραηλινός στρατός έδωσε στη δημοσιότητα ανακοίνωση στην οποία υποστήριξε ότι επτά ανώτατοι ιρανοί πολιτικοί και στρατιωτικοί αξιωματούχοι «εξαλείφθηκαν» κατά τη διάρκεια των πληγμάτων του: ανάμεσά τους, κατ’ αυτόν, ήταν ο επικεφαλής των Φρουρών της Επανάστασης, ο Μοχαμάντ Πακπούρ, και ο γραμματέας του ιρανικού συμβουλίου εθνικής ασφαλείας και σύμβουλος του ανώτατου ηγέτη Χαμενεΐ, ο Αλί Σαμχανί.
Οι ΗΠΑ και το Ισραήλ αφότου άρχισε η επίθεση λένε ανοικτά ότι σκοπός είναι η αλλαγή καθεστώτος στο Ιράν. Τόσο ο κ. Τραμπ, όσο και ο κ. Νετανιάχου παροτρύνουν τους Ιρανούς να «ανατρέψουν το καθεστώς».
Υπήρξαν πανηγυρισμοί σε συνοικίες της Τεχεράνης χθες Σάββατο το βράδυ, σύμφωνα με αυτόπτες μάρτυρες.
«Εγκλήματα πολέμου»
Ο πρώτος απολογισμός των πληγμάτων των ΗΠΑ και του Ισραήλ δημοσιοποιήθηκε στις 19:30 (ώρα Ελλάδας). Σύμφωνα με την ιρανική Ερυθρά Ημισέληνο, καταμετρήθηκαν πάνω από 200 νεκροί, τα δυο τρίτα σε επαρχίες «που επλήγησαν από τις επιθέσεις».
Σύμφωνα με το πρακτορείο ειδήσεων FARS, εκρήξεις ακούστηκαν στην Ισφαχάν (κεντρικά), στην ιερή πόλη Κομ (κεντρικά), στην Καράτζ, δυτικά της Τεχεράνης, στην Κερμανσά (δυτικά) και στη Σιράζ (νότια).
Η ιρανική δικαστική εξουσία έκανε λόγο για 108 θανάτους εξαιτίας πλήγματος σε σχολείο θηλέων. Το Γαλλικό Πρακτορείο αναφέρει ότι δεν μπόρεσε να αποκτήσει πρόσβαση στο σχολείο και δεν είναι σε θέση να επιβεβαιώσει τον απολογισμό αυτόν. Ο πρεσβευτής της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν στα Ηνωμένα Έθνη, ο Αμίρ Σαΐντ Ιραβανί, κατήγγειλε στο Συμβούλιο Ασφαλείας τη διάπραξη εγκλημάτων πολέμου και εγκλημάτων κατά της ανθρωπότητας στην επίθεση, τονίζοντας ότι «ο αριθμός των θυμάτων μεταξύ των αμάχων συνεχίζει να αυξάνεται».
Όλα τα πανεπιστήμια δόθηκε εντολή να κλείσουν μέχρι νεοτέρας, σύμφωνα με το επίσημο πρακτορείο ειδήσεων IRNA.
Το Ιράν ανακοίνωσε στην Ευρωπαϊκή Ένωση το κλείσιμο de facto του στρατηγικής σημασίας στενού του Χουρμούζ.
Ο επικεφαλής του ανωτάτου συμβουλίου εθνικής ασφαλείας του Ιράν Αλί Λαριτζανί διεμήνυσε ότι η Τεχεράνη θα δώσει «αξέχαστο μάθημα» στις ΗΠΑ και στο Ισραήλ.
Ο αμερικανός ΥΠΕΞ Μάρκο Ρούμπιο ακύρωσε το ταξίδι που προγραμμάτιζε να κάνει αύριο Δευτέρα 2η Μαρτίου στο Ισραήλ.
Καμιά χώρα δεν έμεινε στο περιθώριο της στρατιωτικής αναμέτρησης στην περιοχή όπου οι ΗΠΑ διαθέτουν πολλές στρατιωτικές βάσεις.
«Πύραυλοι και drones των Φρουρών της Επανάστασης έπληξαν το γενικό αρχηγείο του 5ου στόλου του αμερικανικού πολεμικού ναυτικού στο Μπαχρέιν καθώς και άλλες αμερικανικές βάσεις» στον Κόλπο, μετέδωσε το ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων Tasnim.
Το μεικτό διοικητήριο των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων που είναι αρμόδιο για την περιοχή της Μέσης Ανατολής (CENTCOM, «κεντρική διοίκηση») διαβεβαίωσε πάντως μέσω X ότι «οι ζημιές στις (στρατιωτικές) εγκαταστάσεις των ΗΠΑ είναι ελάχιστες και δεν επηρέασαν τις επιχειρήσεις», ούτε προκάλεσαν θύματα.
Εμιράτα
Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα ανακοίνωσαν ότι έγιναν στόχος 137 πυραύλων και 209 drones που εξαπολύθηκαν από το Ισραήλ.
Δυο αυτόπτες μάρτυρες είπαν στο Γαλλικό Πρακτορείο ότι άκουσαν έκρηξη και είδαν στήλη καπνού να υψώνεται από το εμβληματικό τεχνητό νησί του Ντουμπάι, τον Φοίνικα. Τέσσερις άνθρωποι τραυματίστηκαν, σύμφωνα με τις αρχές. Η «πτώση συντριμμιών πυραύλου που αναχαιτίστηκε» στο Αμπού Ντάμπι προκάλεσε τον θάνατο «ενός πολίτη, υπηκόου ασιατικής χώρας», ανακοίνωσε το υπουργείο Άμυνας των ΗΑΕ.
Κάτοικοι ανέφεραν ότι άκουσαν επανειλημμένα εκρήξεις στην πρωτεύουσα των Εμιράτων, ενώ το υπουργείο Άμυνας έκανε λόγο για τουλάχιστον δυο κύματα ιρανικών πυραύλων που αναχαιτίστηκαν.
Δυο αυτόπτες μάρτυρες έκαναν λόγο στο AFP για καπνό που υψωνόταν από τη βάση Αλ Ντάφρα, στο Αμπού Ντάμπι.
Μπαχρέιν
Τμήμα του αρχηγείου του αμερικανικού 5ου στόλου χτυπήθηκε σε «επίθεση με πύραυλο», ανέφεραν οι αρχές του Μπαχρέιν.
Το υπουργείο Εσωτερικών ανέφερε ότι χτυπήθηκαν πολυκατοικίες στη Μανάμα. Τα σχολεία και τα πανεπιστήμια δόθηκε εντολή να λειτουργούν ψηφιακά μέχρι νεοτέρας. Η πρεσβεία των ΗΠΑ έκλεισε.
Κατάρ
Ο εμίρης του Κατάρ σεΐχης Ταμίμ μπιν Χαμάντ αλ Θάνι κάλεσε χθες να περιοριστεί η «επικίνδυνη κλιμάκωση» στη Μέση Ανατολή κατά τη διάρκεια τηλεφωνικής συνδιάλεξής του με τον αμερικανό πρόεδρο Τραμπ. Το εμιράτο κάλεσε τον πρεσβευτή του Ιράν για να του επιδοθεί διαμαρτυρία.
Εκρήξεις ακούστηκαν πάνω από το κέντρο στη Ντόχα και κοντά στην αμερικανική βάση αλ Ουντέιντ, τη μεγαλύτερη αμερικανική στρατιωτική εγκατάσταση στην περιοχή. Διπλωμάτης είπε στο Γαλλικό Πρακτορείο ότι οκτώ άνθρωποι τραυματίστηκαν, ένας σοβαρά.
Κουβέιτ
Τα συστήματα αντιαεροπορικής άμυνας ενεργοποιήθηκαν για την αναχαίτιση πυραύλων που εντοπίστηκαν στον εναέριο χώρο του εμιράτου, ανακοίνωσε ο αρχηγός του επιτελείου.
Ιρανικός πύραυλος προκάλεσε «μεγάλες ζημιές» σε διάδρομο αεροπορικής βάσης όπου εδρεύουν ιταλοί στρατιωτικοί, ανέφερε το ΥΠΕΞ της Ιταλίας στο πρακτορείο ειδήσεων ANSA. Δεν αναφέρθηκαν τραυματισμοί.
Ιρανικό μη επανδρωμένο εναέριο όχημα έπληξε το διεθνές αεροδρόμιο του Κουβέιτ, τραυματίζοντας ελαφρά κόσμο, ανέφερε η υπηρεσία πολιτικής αεροπορίας. Τρεις στρατιωτικοί τραυματίστηκαν σε πλήγμα στην αεροπορική βάση Αλί Αλ Σαλάμ, ανέφερε το υπουργείο Άμυνας.
Σαουδική Αραβία
Ακούστηκαν εκρήξεις στο Ριάντ. Δεν έχει ανακοινωθεί ουδείς απολογισμός.
Λίβανος
Το Ισραήλ ανακοίνωσε ότι στοχοποίησε θέσεις της Χεζμπολά στο νότιο τμήμα του Λιβάνου. Οι ΗΠΑ εξέδωσαν οδηγία προς τους υπηκόους τους να φύγουν από τη χώρα.
Ιορδανία
Ο στρατός του βασιλείου ανακοίνωσε ότι αναχαιτίστηκαν 13 βαλλιστικοί πύραυλοι από χθες το πρωί. Η πρεσβεία των ΗΠΑ στο Αμάν διέταξε το προσωπικό της στο Αμάν και τους υπηκόους της χώρας να βρουν ασφαλή καταφύγια «εκεί όπου βρίσκονται».
Ιράκ
Αναφέρθηκαν δυο πλήγματα στη στρατιωτική βάση Τζουρφ αλ Σάχερ. Σε αυτή εδρεύουν στοιχεία της συμμαχίας Χασντ ας Σάαμπι («μονάδες λαϊκής κινητοποίησης»), σιιτών πρώην παραστρατιωτικών που έχουν ενταχτεί στον τακτικό στρατό, καθώς και της οργάνωσης Κατάεμπ Χεζμπολά.
Η αμερικανική αντιαεροπορική άμυνα ανέλαβε δράση εναντίον drones στους αιθέρες της Αρμπίλ, μετέδωσαν δημοσιογράφοι του AFP.
Το Ισραήλ σε «κατάσταση έκτακτης ανάγκης»
Κατά τη διάρκεια της ημέρας «περίπου 200 στρατιωτικά αεροσκάφη» διεξήγαγαν «μαζικά» πλήγματα εναντίον «συστημάτων εκτόξευσης πυραύλων και συστημάτων άμυνας του ιρανικού τρομοκρατικού καθεστώτος» στο δυτικό και στο κεντρικό τμήμα της ιρανικής επικράτειας, σύμφωνα με ανακοίνωση των ενόπλων δυνάμεων, που έκαναν λόγο για την «μεγαλύτερη αεροπορική επιδρομή στην ιστορία της ισραηλινής πολεμικής αεροπορίας».
Κάπου 500 θέσεις μπήκαν στο στόχαστρο.
Η επίθεση των ΗΠΑ και του Ισραήλ στο Ιράν θα διαρκέσει «για όσο χρόνο χρειαστεί», ανέφεραν οι κ.κ. Τραμπ και Νετανιάχου.
Το Ισραήλ κήρυξε ειδική κατάσταση έκτακτης ανάγκης.
Ο στρατός ανέφερε ότι υπήρξαν πολλές τοποθεσίες που επλήγησαν από πυραύλους του Ιράν.
Γυναίκα κάπου 40 ετών σκοτώθηκε χθες βράδυ στην περιοχή του Τελ Αβίβ, ανέφεραν οι ισραηλινές υπηρεσίες πρώτων βοηθειών.
Σειρά εκρήξεων αναφέρθηκε χθες βράδυ στο κεντρικό Ισραήλ, στην Ιερουσαλήμ και στην κατεχόμενη Δυτική Όχθη, σύμφωνα με δημοσιογράφους του Γαλλικού Πρακτορείου.
Έχουν ανοίξει δημόσια καταφύγια σε διάφορες περιοχές. Σχολεία και χώροι εργασίας και συνάθροισης θα παραμείνουν κλειστοί ως τουλάχιστον στις 20:00 (ώρα Ελλάδας) αύριο Δευτέρα, ανέφερε ο δήμος της Ιερουσαλήμ.
Η διέλευση στη Ράφα, στα σύνορα της Λωρίδας της Γάζας με την Αίγυπτο, έκλεισε.
Στο στόχαστρο η ιρανική ηγεσία
Ο αμερικανός πρόεδρος Τραμπ ανακοίνωσε χθες το πρωί ότι οι ένοπλες δυνάμεις των ΗΠΑ εξαπέλυσαν «επιχειρήσεις» ευρείας κλίμακας και παρότρυνε «τον ιρανικό λαό» να «καταλάβει» την εξουσία.
«Θα καταστρέψουμε τους πυραύλους τους (…) θα εξαλείψουμε τη βιομηχανία κατασκευής πυραύλων τους» και «θα αφανίσουμε το ναυτικό τους», διεμήνυσε.
Απαίτησε απευθυνόμενος στους ιρανούς στρατιωτικούς «να καταθέσετε τα όπλα για να έχετε πλήρη αμνηστία» διότι σε διαφορετική περίπτωση «αντιμετωπίζετε βέβαιο θάνατο» και πρόσθεσε απευθυνόμενος στον «ιρανικό λαό» πως πλησιάζει η «ώρα της ελευθερίας σας».
Προειδοποίησε τους αμερικανούς ότι «θαρραλέοι αμερικανοί ήρωες μπορεί να θυσιάσουν τη ζωή τους», ότι «μπορεί να έχουμε απώλειες».
Ο αμερικανικός στρατός ανακοίνωσε πως χρησιμοποίησε μεταξύ άλλων μη επανδρωμένα οχήματα εφόρμησης για πρώτη φορά — πρόκειται για τύπο όπλου ο οποίος αλλάζει την όψη κάθε πολέμου, αφότου η χρήση του γενικεύτηκε στην ένοπλη σύρραξη ανάμεσα στη Ρωσία και την Ουκρανία.
Μαχητικά αεροσκάφη της Βρετανίας διεξάγουν «συντονισμένες αμυντικές επιχειρήσεις» στην περιοχή για να «προστατεύσουν πολίτες μας, τα συμφέροντά μας και τους συμμάχους μας», ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός των Εργατικών Κιρ Στάρμερ κάνοντας λόγο για επιχείρηση που «συμμορφώνεται προς το διεθνές δίκαιο».
Η Γαλλία «ούτε προειδοποιήθηκε ούτε εμπλέκεται», τόνισε ο πρόεδρος της χώρας Εμανουέλ Μακρόν.
