Γράφει ο Πέτρος Κασφίκης *
Η κοπή της βασιλόπιτας για το προσωπικό του Αμερικανικού Ελληνικού Ινστιτούτου (AHI) στην Ουάσιγκτον θα μπορούσε να θεωρηθεί μια ακόμη τυπική ομογενειακή εκδήλωση. Από αυτές που γεμίζουν το ημερολόγιο της διασποράς κάθε Ιανουάριο.
Κι όμως, αυτή η φαινομενικά συνηθισμένη συνάντηση έκρυβε κάτι βαθύτερο. Ένα πραγματικό φλουρί για την Ομογένεια.
Τη βασιλόπιτα ευλόγησε ο πατέρας Ζήσης Λάππας από την Ενορία της Αγίας Αικατερίνης στη Βιρτζίνια. Ένας ιερέας που δεν περιορίζεται στον ρόλο του πνευματικού λειτουργού, αλλά αντιλαμβάνεται το ευρύτερο πλαίσιο μέσα στο οποίο κινείται σήμερα ο Ελληνισμός της Αμερικής.
Γιατί βρισκόμαστε σε μια παράδοξη εποχή. Από τη μία πλευρά, η Ορθοδοξία στις Ηνωμένες Πολιτείες γνωρίζει μια αξιοσημείωτη άνθηση. Οι ναοί γεμίζουν. Όλο και περισσότεροι Αμερικανοί ανακαλύπτουν την πνευματικότητα της ανατολικής παράδοσης μας. Μελετούν, βαπτίζονται και εντάσσονται ενεργά στις ενορίες. Από την άλλη πλευρά, ένα σημαντικό μέρος των νεότερων Ελληνοαμερικανών απομακρύνεται σταδιακά από τα εθνικά ζητήματα.
Στην καλύτερη περίπτωση, διατηρούν μια χαλαρή πολιτιστική σχέση με την Ελλάδα: λίγα ελληνικά, μερικές οικογενειακές αναμνήσεις στα φεστιβάλ, και ωραίο φαγητό. Στη χειρότερη, βλέπουν τη χώρα απλώς ως έναν ωραίο τουριστικό προορισμό. Μια «πατρίδα διακοπών».
Το περιεχόμενο, όμως, της ιστορικής και πολιτικής ταυτότητας χάνεται. Και αυτό δεν είναι λεπτομέρεια. Είναι πρόβλημα. Και ταυτόχρονα πρόκληση για την αποστολή των οργανώσεων, που εδώ και δεκαετίες επιχειρούν να κρατήσουν ζωντανή τη φωνή των εθνικών θεμάτων στο αμερικανικό πολιτικό σύστημα.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, δεν μπόρεσα να μην ακούσω με ενδιαφέρον τη συζήτηση που είχαν ο πρόεδρος του AHI, Νίκος Λαριγκάκης, με τον πατέρα Ζήση. Μίλησαν για συνέργειες. Για τρόπους σύνδεσης της πολιτικής δράσης με τη ζωή της κοινότητας. Και ο πατέρας Ζήσης απηύθυνε πρόσκληση στον κ. Λαριγκάκη να μιλήσει στην Αγία Αικατερίνη.
Μια κίνηση που, εκ πρώτης όψεως, μοιάζει απλή. Στην πραγματικότητα, όμως, υποδηλώνει κάτι κρίσιμο: τον ρόλο που μπορούν να παίξουν οι ενορίες της Αρχιεπισκοπής ως από τους τελευταίους ζωντανούς, οργανωμένους πυρήνες της ελληνικής διασποράς.
Εκεί όπου συναντιούνται οι γενιές. Εκεί όπου διαμορφώνεται συνείδηση. Εκεί όπου μπορεί να ξαναδεθεί το νήμα ανάμεσα στην πίστη, την ταυτότητα και τη συλλογική μνήμη. Αρκεί, βέβαια, να υπάρχει βούληση.
Γιατί τίποτε από αυτά δεν γίνεται αυτόματα. Προϋποθέτει ιερείς με ενδιαφέρον για τα εθνικά θέματα. Με γνώση. Με ελληνικό φρόνημα.
Γι’ αυτό και έχει σημασία να αναληφθούν πρωτοβουλίες που θα διασφαλίσουν ότι οι κληρικοί της Αρχιεπισκοπής θα έχουν ουσιαστική επαφή με την σημερινή Ελλάδα. Όχι από νοσταλγία. Αλλά από ανάγκη.
Και, ίσως, να διευκολυνθεί περισσότερο η αποστολή ιερέων από την πατρίδα, όπως συμβαίνει στην περίπτωση του πατέρα Ζήση που εμφορούμενος από την Ξάνθη κατέληξε σε μια ενορία στα προάστια της Ουάσιγκτον.
Γιατί χωρίς συνείδηση, χωρίς γνώση και χωρίς συνέχεια, η Ομογένεια κινδυνεύει να μετατραπεί σε ένα πολιτιστικό φολκλόρ. Ευχάριστο. Συμπαθές. Ακίνδυνο. Και, τελικά, αδιάφορο. Κι αυτό είναι το πραγματικό φλουρί που κρύβεται πίσω από μια βασιλόπιτα στην Ουάσιγκτον.
Ο Πέτρος Κασφίκης είναι διαπιστευμένος ανταποκριτής στον Λευκό Οίκο και στο Στέιτ Ντιπάρτμεντ για τον τηλεοπτικό σταθμό MEGA και την εφημερίδα Το Βήμα. Για τις τελευταίες εξελίξεις από την Ουάσιγκτον μπορείτε να κάνετε εγγραφή στο κανάλι του στο YouTube: youtube.com/c/PKas?sub_confirmation=1
